Hồi ức Du học sinh Kỳ 1 : Những tháng ngày đầu tiên tại Paris với khó khăn về Pháp ngữ.

Thế là sau 3 năm mong ưóc và 3 tháng chuẩn bị, hôm nay giấc mơ thành hiện thực và tôi lên đưòng du học Pháp. Đối với bất kỳ một học sinh nào, đây là một biến cố lớn, nhưng riêng với tôi đây là một giai đoạn đầu tiên trong giấc mộng tương lai của mình. Ngoài gia đình, rất nhiều người trong họ hàng đều ra tiễn. Nửa thế kỷ sau ngồi ôn lại, tôi chỉ còn nhớ vài hình ảnh ngoài phi trường Tân Sơn Nhất, lúc ấy tôi và mẹ ngồi sắp xếp lại cái va-li bé xíu, cái va-li bằng da nhưng đã cũ và cứng như gỗ. Thuở ấy còn nhỏ có biết check-in check-out là cái quái gì, chỉ biết đi theo hành khách và thằng bạn cùng trường mà khng biết mình sẽ xa cách người thân. Khi lên được phòng chờ tôi đưa mắt nhìn xuống, cả nhà vẫy tay từ biệt. Nước mắt lăn dài trên má nhưng tôi không dám lau, sợ mọi người cười. Nhưng mãi về sau khi nhận được những lá thư đầu tiên mới biết ở dưới ai cũng khóc. Khi chiếc Jumbo 747 bay lượn trên bầu trời Sàigon, qua khuôn cửa sổ tôi nhìn xuống thành phố thân yêu. Vì chiến tranh nên phi trường tắt hết đèn đóm chứ không rực sáng như sau này. Tôi thầm nói trong đầu: “Cho dù gì đi chăng nữa, tôi sẽ trở về xây dựng lại quê hương”. Chỉ mong ngày ấy quê hương đã im tiếng súng.

Paris, 9/11/1973.

Máy hạ cánh xuống Orly vào buồi trưa. Ra đón chúng tôi là một vị linh mục. Cha thì co ro trong chiếc áo manteau, còn hai thằng nhóc con thì mặc áo phanh ngực. Nhưng đó là lần phanh ngực sau cùng vào thời tiết Paris tháng 11. Cuộc đời với những chông gai, thử thách đang chờ đón. Và không phải đợi lâu, chỉ chừng vài tiếng sau tôi bắt đầu nhận « trái đắng » khi đến cư xá VN. Đứng trên balcon nhìn xuống phố xá Paris. Tất cả đầu khác biệt với thế giới mà mình sống 18 năm đầu đời. Thời tiết lạnh lẽo, nỗi nhớ nhà bắt đầu gặm nhấm tâm hồn. “Trời đất ! Tại sao mình lại ở đây ?” rồi thì “Giá có chuyến bay về nước chắc mình sẽ đáp về ngay”.

Đầu óc quay cuồng, nhìn quanh chỉ thấy vài người bạn VN. Họ đến trước mình vài ngày nhưng cũng đã sành sỏi hơn mình. Lạnh và buồn ngủ, liền mở vali lấy chiếc mền nhà binh mẹ mua đắp lên người. Anh bạn cùng phòng cười nhẹ:

– Không phải anh gì ơi ! Không cần mền đâu, trên giường đã có mền sẵn, chỉ cần chui vào là đủ.

Hình như lúc ấy mình chẳng thấy gì là “quê” cả, vì suốt đời có bao giờ mình ngủ nệm đâu, toàn ngủ chiếu, và lúc này đầu óc còn đang rối bời. Nếu mà nó biết trong va-li tôi còn có một cái mùng, và một cái đèn dầu nho nhỏ (mẹ sợ muỗi đốt và cúp điện) thì chắc nó sẽ té ngửa!

Vài ngày sau, nhận được lá thư đầu tiên. Mắt mình nhòe đi khi đọc hàng chữ của mẹ: “Sinh con ra suốt 18 năm, đây là lần đầu tiên mẹ không biết đêm nay con ngủ ở đâu”. Nghĩ mẹ cũng liều thật, dám cho con mình đi đến một nơi không người thân quen xa cách hàng chục ngàn cây số. Cũng may là mẹ không biết trình độ Pháp ngữ của mình! Nói đến chuyện Pháp ngữ thì đây là những kỷ niệm khó quên với cô hàng bánh mì xinh đẹp mà cả đám mít con thằng nào cũng mê. Vốn là trong tiếng Pháp có giống đực giống cái. Loại bánh mì dễ ăn nhất có tên là baguette, nhưng chẳng đứa nào để ý đó là UNE baguette (giống cái) hay UN baguette (giống đực), mà trong tiệm thì lúc nào cũng đông người cộng thêm cô bán hàng xinh đẹp với cái miệng tươi như hoa, lúc nào cũng mỉm cười. Bố đứa nào dám nói sai! Cuối cùng thay vì thắc mắc là UNE hay UN – nghĩa là 1 ổ – thì phang luôn DEUX – nghĩa là 2 ổ. Vừa đúng chính tả, vừa được hài lòng người đẹp. Có điều nhai bánh mì sái quai hàm. Nhớ về cô hàng bánh (mì), giờ này chắc đã trở thành bà nội bà ngoại cũng nên.

Cũng nhân nói về Pháp ngữ, trong đám du sinh chương trình Việt hồi trung học như chúng tôi còn nhiều chuyện cười ra nước mắt. Số là có một bạn tên Quốc Anh, hôm ấy trong giờ Anh văn, cô giáo bắt mỗi đứa đọc một câu. Đến lượt Quốc Anh, hắn vừa mở miệng là cà lớp lăn ra cười. Mấy thằng Tây nó cười là bình thường, đến cô giáo cũng cười và thậm chí mấy thằng bạn mít cũng cười. Bảo sao không cười khi nó nói tiếng Anh giọng… Huế ! Cũng may thằng này hiền như cục bột nên chẳng biết giận mà còn huyên thuyên nói chuyện. Lắm hôm kể xong câu chuyện cả đám lăn ra cười. Khi nó rời đi hóa ra là cả đám cười… “xã giao” chứ chả thằng nào hiểu câu chuyện. Tiên sư! vào lớp thầy giáo nói tiếng Pháp điếc đã đành về nhà gặp bạn nói tiếng Việt cũng điếc luôn! Nhưng cho dù trọ trẹ, Quốc Anh vẫn là thằng giỏi nhất trong đám, rất tiếc là hắn rớt trong kỳ thi tuyển vào Trường Bách Khoa Paris (Ecole Polytechnique) ở kỳ vấn đáp thứ hai.

Những ngày tháng đầu tiên nơi xứ lạ quê người không khỏi có những bở ngỡ, lo lắng, những khoảnh khắc buồn nhớ nhà nhưng rồi mọi thứ đều “không sao cả”, rồi cũng có những trận cười vui vẻ khi có được những bạn bè đồng hương xung quanh cùng chia sẻ và nâng đỡ nhau.

Phạm Kim Bằng