Kiến nghị mở rộng đối tượng và nới điều kiện tiếp cận chính sách nhà ở xã hội

Chia sẻ với phóng viên Báo Lao Động, ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) – cho biết, Dự thảo Nghị quyết về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội trình Quốc hội lần này là bước tiến quan trọng. Tuy nhiên, ông Châu cho rằng, triển khai hiệu quả, cần sửa đổi, bổ sung một số điểm để đảm bảo tính khả thi và công bằng cho người thụ hưởng lẫn chủ đầu tư.

HoREA đánh giá cao việc lần đầu tiên đưa vào quy định Quỹ Nhà ở quốc gia có chức năng đầu tư tạo lập quỹ nhà cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động thuê mua, thuê. Nhưng để đảm bảo đồng bộ, cần bổ sung nhóm đối tượng này vào Điều 2 về đối tượng áp dụng của Nghị quyết. Hiện nay, nhóm người lao động chiếm tỉ lệ lớn nhưng lại chưa được nhắc đến rõ ràng trong các quy định áp dụng.

Theo HoREA, riêng TPHCM có hơn 60.000 cá nhân đang kinh doanh phòng trọ dài hạn, với hơn 560.000 phòng phục vụ cho 1,4 triệu người. Nếu Dự thảo bổ sung quy định công nhận loại hình phòng trọ cho thuê lâu dài là một hình thức nhà ở xã hội do cá nhân đầu tư, thì nhóm này có thể tiếp cận vốn tín dụng từ Quỹ Nhà ở quốc gia, mở ra một hướng phát triển linh hoạt, tận dụng được nguồn lực trong dân.

Một vấn đề được HoREA đặc biệt nhấn mạnh là thủ tục nghiệm thu công trình. “Chủ đầu tư phải được trao quyền tự nghiệm thu, chịu trách nhiệm trước pháp luật. Cơ quan chuyên môn chỉ nên vào cuộc khi có yêu cầu của cấp có thẩm quyền” – đại diện HoREA nhấn mạnh.

Theo hiệp hội, quy trình kiểm tra nghiệm thu hiện nay còn nặng tính hình thức, dễ phát sinh nhũng nhiễu, làm kéo dài thời gian đưa nhà ở xã hội vào sử dụng và đội chi phí.

Liên quan đến giá bán, HoREA đề nghị sửa quy định hiện hành vốn chỉ cho phép chủ đầu tư trả lại phần chênh lệch nếu giá quyết toán thấp hơn giá hợp đồng, nhưng lại không cho thu thêm nếu giá cao hơn.

“Đây là bất hợp lý. Cần công bằng. Nếu kiểm toán xác định giá cao hơn, chủ đầu tư nên được quyền thu thêm phần chênh lệch – trừ khi họ chủ động không thu để hỗ trợ người dân” – Chủ tịch HoREA cho hay.

HoREA cũng đề xuất giảm tiền đặt cọc thuê nhà từ mức tối đa 12 tháng (như Luật Nhà ở 2023 quy định) xuống còn tối đa 3 tháng. Điều này nhằm giảm áp lực tài chính cho công nhân, người thu nhập thấp – nhóm đang cần hỗ trợ thực sự.

Đặc biệt, HoREA kiến nghị bố trí ngân sách trung hạn để cấp bù lãi suất và tái cấp vốn cho các tổ chức tín dụng tham gia cho vay mua, thuê nhà ở xã hội. Theo tính toán của hiệp hội, nếu được vay lãi suất 4,8%/năm trong 25 năm, người mua nhà ở xã hội trị giá 2 tỉ đồng chỉ phải trả khoảng 11,7 triệu đồng/tháng – mức phù hợp với thu nhập bình quân của công nhân đô thị.

Về lâu dài, HoREA cũng đề xuất sửa quy định trong Nghị định 100/2024 để Ngân hàng Chính sách xã hội sớm được cho vay trực tiếp đối với chủ đầu tư nhà ở xã hội, thay vì chờ đến sau năm 2030 như hiện hành. “Nếu không gỡ sớm dòng vốn, việc đạt mục tiêu 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội đến năm 2030 sẽ rất khó khả thi” – đại diện hiệp hội cho biết.

Nguồn: laodong