Hồi ức Du học sinh Kỳ 2 : Buồn vui quanh chuyện đi làm thêm.

Phần tôi, cái “job” đầu tiên là làm thợ trong một hãng luyện kim nằm phía bắc thủ đô Paris. Công việc có vẻ nặng nhọc nhưng khá nhàn rỗi. Lúc vào nhận việc, ông thợ chỉ cách sử dụng kìm để cột đai thép. Tay hắn bằng cái đùi của mình:

Nhìn kỹ này! Tay phải mày giữ kìm, tay trái cầm đai thép và luồn đai vào cái khe trên kìm. Khi đai vào đúng chốt thì mày dùng tay phải để siết lại. Dễ mà, làm tao xem thử.

Tiên sư! Cái kìm dài 50cm nặng gần 5 kg, mình phải cầm bằng hai tay ở đó… mà luồn với không luồn. Thằng xếp mình hầu như không quan tâm, hắn vội vàng bỏ về với đám bạn nhậu của nó đang chờ trong phòng điều khiển. Nhưng lũ du sinh “nhỏ mà có võ” nên chỉ luống cuống ít phút là đã tìm ra cách siết đai một cách dễ dàng.

Công việc của tôi là đóng gói các tấm lá thép kích thước 1 mét x 2 mét. Lá thép này đến từ một cuộn thép khổng lồ nặng hàng tấn. Cuộc thép quay và một máy cắt cắt ra thành những tấm thép rời, rơi xuống một container. Khi container đầy thì tôi bấm ngưng máy, đưa container ra, gói các tấm thép lại, đưa container vào và bấm nút cho máy khởi động lại.

Làm được 1 tuần thì chẳng may bị tai nạn. Số là cái máy thỉnh thoảng lại cắt ra một miếng nhỏ hơn bình thường, tấm này không nằm đúng kích thước 1×2 nên tấm sau chạm vào, vồng lên và các miếng sau tuôn ra và tạo thành một cục bùi nhùi. Một tờ giấy vo lại làm phẳng đã khó huống gì một tấm tôn nên tôi tìm cách để tránh va chạm bằng một hành động vô cùng dại dột là dùng tay không di chuyển tấm tôn nhỏ để miếng sau nằm chồng lên miếng trước hầu tránh cảnh bùi nhùi. Tôi tự phụ mình đủ nhanh nhậy để rút tay ra kịp trước khi tấm sau lao tới, nhưng tay tôi vừa chạm vào tấm tôn nhỏ thì tấm tôn sau đã rơi xuống và cắt vào 4 ngón tay của tôi. Cũng may tôi rút tay ra nhanh nên vết cắt không đến nỗi sâu.

– Minh ơi ! Tao bị đứt tay. Tôi hốt hoảng gọi người bạn làm chung.

Minh vội nhấn nút ngưng máy và tiếng chuông báo động inh ỏi còn tôi thì ôm chặt tay vào áo kaki màu xanh. Đám thợ Tây hốt hoảng vì để xảy ra tai nạn cho hai thằng sinh viên oắt con. Tôi thì mặt tái mét khi nhìn thấy vạt áo mình ướt đẫm máu. Ít lâu sau, xe cứu thương chở tôi vào bệnh viện. Trong xe, hình ảnh sau cùng tôi thấy là biểu đồ tai nạn lao động của công ty dán cao trên tường. Con số tai nạn năm 1973 cao chót vót gần vượt qua giới hạn biểu đồ. Tôi thầm nghĩ mình đã “góp phần vào mức tăng trưởng” cho năm 1974.

Tại bệnh viện, sau khi khâu 4 ngón, y tá yêu cầu tôi co từng ngón lại. Tôi làm, nhưng đến ngón út thì không thể.

– Đứt gân rồi ! Phải mổ.

Trước khi đi làm, tôi ước mơ gởi cho mẹ tôi xem phiếu lương đầu tiên của đứa con trai 19 tuổi. Tuy nhiên, tờ giấy tôi nhận được đầu tiên lại không phải là phiếu lương mà là thông báo của bệnh viện. Căn cứ vào vết thương, cơ quan y tế kết luận tôi bị thương tật 4%!

Công việc thứ hai của tôi đỡ bi thảm hơn việc đầu. Chỉ nghe đến chắc ai cũng cười: đóng phim. Lũ sinh viên chúng tôi tìm được một chỗ tuyển dân châu Á cho một hãng xi nê. Lúc đến trình diện thì một nửa được giao vai bán tạp hóa, một nửa còn lại thì đóng vai lũ lính ác ôn đi đập phá hàng quán. Tôi nằm trong tốp đầu. Hàng quán của tôi gồm các loại gạo, đậu. Sở dĩ họ chọn dân châu Á vì cảnh diễn ra tại…Hồng Kông. Phim trường nằm trong quận 13, ngay chỗ Tang Frères (hồi ấy là một kho của Công ty đường sắt Paris). Thường thì một cảnh phải quay đi quay lại nhiều lần cho đến khi đạo diễn hài lòng. Có điều “hàng quán” của tôi toàn là gạo với đậu. Mỗi lần đập phá mà nhặt lại từng hột thì đến cà năm mới quay xong. Thế nên đạo diễn dặn lũ “kiêu binh” là đập giả bộ thôi, khi nào quay thật thì mới đập thật. Haha! đứng nhìn thằng bạn “kiêu binh” trong bộ quân phục Anh, dùng báng súng chém gió mà cười trong bụng trong khi mặt mũi phải nhăn nhó đau thương như thật !

Trước lúc quay thật, tôi đã thấy trong “tiệm của mình” một cái lồng đèn kéo quân rất xinh nên dặn thằng bạn :

– Mày đập gì thì đập, nhưng chừa cái đèn tao mang về treo!

Lúc quay thật thì cảnh tượng vô cùng thương tâm (nhưng trong bụng tôi thì cười thầm) và mắt luôn ngó chừng cái lồng đèn kéo quân. Thằng bạn được thể dùng báng súng phạng khắp nơi. Chai lọ bể loảng xoảng, đậu xanh đậu đỏ văng tứ tung. Cảnh tượng thật điêu tàn. Ngoài kia một thằng bạn khác đang phải “rên siết dưới gót giày và báng súng” của một tên bạn khác. Tiên sư! thằng này đóng hay thật. La còn hơn cha chết mẹ chết. Hỏi ra thì mới biết đạo diễn bắt phải la thật to…bằng tiếng Việt. Xong phim cả bọn hỉ hả lãnh tiền và kéo nhau về quây quần bên nồi cháo gà.

Vài hôm sau, công ty kêu nhưng cả bọn đều oải quá – phần đường xa, phần phải ngồi suốt ngày ngoài trời đông giá rét nên chỉ có đúng 1 thằng can đảm nhận việc. Và khi nó trở về, chúng tôi mới thấy đây là một sai lầm vĩ đại :

– Tụi mày không đi hôm nay uổng quá. Phim hôm nay khác hẳn hôm trước.

– Phim gì ?

– Phim X!

Cả đám con trai mới lớn há hốc mồm, cho dù chả thằng nào biết thế nào là X với Y. Thế là cả đám xúm vào bắt thằng cu kia kể hết “sự tình”. Được thể mặt nó vênh vênh trong lúc cả đám còn lại nghểnh tai ra nghe lời kể của thằng bạn “tốt số”.

Sau hôm ấy tôi cũng quên mất có đứa nào đòi đi đóng phim tiếp hay không nhưng điều chắc chắn mà lũ trẻ chúng tôi thường nói như để an ủi, khích lệ nhau là nếu không trải qua những công việc như thế thì chưa thực sự là du sinh.

“Lũ trẻ” hôm nào năm nay đã xấp xỉ thất tuần, đã thành ông nội ông ngoại, phần lớn đều có nhà cao của rộng nhưng có lẽ không thể nào quên những tháng ngày khó khăn nhưng nhiều chuyện tếu lâm trong thời sinh viên.

Phạm Kim Bằng