“Giỗ” là gì vậy? Mình ăn Giỗ giống đi ăn Sinh nhật hả?
Người lớn không về quê ăn Giỗ? con trẻ làm sao biết mồ mả tổ tiên
Tuệ Minh từng nghe đứa cháu hỏi :
– Ủa cậu, “giỗ” là gì vậy? Mình ăn giỗ giống đi ăn sinh nhật hả?
Tuệ Minh miệng cười, mà lòng thì nhói.
Nó lên lớp một rồi.
Chưa một lần theo ba mẹ về quê giỗ ai.
Không biết người mất là ai. Không biết mồ mả ở đâu.
Ngày xưa, cứ mỗi mùa giỗ chạp, cả nhàTuệ Minh khăn gói về quê.
Xe không có, đi xe đò, lội đất, đôi khi băng đồng.
Đến mộ thì cỏ đã lên kín.
Cả nhà xúm lại phát cỏ, chùi bia.
Bà thắp nhang, tay run run cầm mấy tờ giấy bạc, khấn khe khẽ.
Hồi đó Tuệ Minh còn nhỏ, không hiểu.
Giờ lớn rồi, mới biết :
Mỗi lần về giỗ – là một lần thấy lại gốc mình ở đâu.
Giờ người lớn bận.
Đường quê xa.
Có người bảo : “Cúng ở nhà được rồi, ai rảnh mà đi.”
Có người nói : “Không cần mê tín. Nhớ là được.”
Nhưng nếu mình chỉ “nhớ” mà không “làm”,
thì làm sao bọn nhỏ nhìn mà học?
Không về quê giỗ.
Không kể cho con nghe chuyện ông bà từng ra sao.
Không cho con thấy mồ mả ông cố ở góc ruộng hay cạnh lũy tre…
Thì mai này, hỏi “quê con ở đâu?”,
nó chỉ biết trả lời :
“Con ở chung cư XX, tầng 10.”
Giỗ không phải chỉ là chuyện cúng mâm cao cỗ đầy.
Giỗ là cơ hội gắn lại một sợi dây đang đứt dần :
Giữa mình và người đã khuất.
Giữa con trẻ và cội rễ của nó.
Người lớn không về giỗ – không chỉ là lỗi với tổ tiên.
Mà còn là thiếu một lời kể cho người sau.
Đừng đợi đến khi cỏ mọc dày, bia mờ tên người mất…
rồi con trẻ quay về chẳng biết ai nằm đó.
Tuệ Minh không dạy chỉ quan sát và tự trải nghiệm rồi đúc kết.
Content ở đây chỉ là tàn tro của trải nghiệm.
Chỉ note lại để sau này có con có cháu chỉ cần đưa ra không cần nói nhiều.
Nguồn: Tuệ Minh