Hồi kí Du học sinh Kỳ 4: Đời sống du sinh với nỗi lòng cư xá.
Trong cuộc sống của mỗi người, hai vấn đề luôn được quan tâm là ăn uống và chỗ ở. Đối với sinh viên chúng tôi, điều này cũng không ngoại lệ (không kể việc học). Chúng tôi đã thảo luận về ăn uống trong những kỳ trước, và giờ là lúc nói về chỗ ở. Đại học Orsay, nơi chúng tôi theo học, tọa lạc ở phía nam Paris, và vào thời kỳ đỉnh cao nhất, nơi đây có hàng ngàn sinh viên cùng ba khu ký túc xá rộng lớn, trải dài trên diện tích khoảng hai kilômét vuông.
Cũng như mọi cư xá khác, diện tích mỗi phòng cá nhân khoảng 6 mét vuông (2×3). Trong phòng có một giường, tủ quần áo, bàn ghế học và một bồn rửa mặt. Bếp núc, toa-lét và phòng tắm đều trong một khu xài chung. Đối với các sinh viên Pháp thì như thế là quá đủ vì đây là tiện nghi tối thiểu phục vụ cho việc học và chỉ việc học mà thôi. Đến cuối tuần chúng nó trở về nhà bố mẹ. Tuy nhiên với đám du sinh VN thì khác. Đây là cả thế giới của chúng tôi. 24 giờ một ngày, 7 ngày 1 tuần, 365 ngày một năm chúng tôi gắn bó với căn phòng này. Thậm chí ngày hôm nay các du sinh VN cũng khó mường tượng ra cuộc sống cách đây nửa thế kỷ như thế nào. Đấy là một thế giới không có điện thoại (cả cố định lẫn di động), không có ti-vi, không có bếp núc và cũng không có người thân.
Thường thì chúng tôi phải nộp đơn xin phòng từ tháng 2 cho dù nhập học là tháng 10. Cơ quan chủ quản việc quản lý cư xá sinh viên căn cứ vào tình trạng gia cảnh và học vấn để xét duyệt. Mà với tình trạng tứ cố vô thân nên hầu như đứa du sinh VN nào cũng được. Ngày ấy chỉ có mỗi thằng bạn năm nào cũng bị từ chối. Nó khai có bố là bác sĩ, thực ra bố nó là thầy lang nó dịch say tiếng Pháp là médecin nên bị đánh rớt từ ngoài vòng giữ xe.
Chính vì bị mất chốn ở nên mới nẩy sinh ra tình trạng ở lậu. Với diện tích eo hẹp như thế thì tìm ra một thằng cho ở ké là phước đức ông bà. Thằng ở lậu thường phải nằm dưới đất và về nhà chỉ để ngủ, thời giờ còn lại thì phải lây lất trong căng-tin, trong phòng học. Cuộc sống ban đầu cũng hơi căng thẳng vì ban quản lý cấm cho ở chung và chỉ cần xem hộp thư là biết phòng nào chứa ở lậu. Nhưng thường thường họ cũng chỉ dọa chứ ít khi trục xuất và anh em cũng chia ngọt xẻ bùi nên rồi cũng qua.
Như đã kể trong những bài trước về việc bếp núc, chuyện này thực sự cũng không phải là một vấn đề cho dù bếp xài chung bởi vì những ngày căng-tin đóng cửa thì phần lớn anh em gặm bánh mì hoặc trứng chiên làm tới bến (thuở ấy mì gói chưa có thịnh hành!). Nhưng vấn đề nằm ở việc giặt giũ. Máy giặt chỉ xuất hiện từ thập niên 90, mà không phải nơi nào cũng có nên thường là phải giặt tay và giặt trong cái bồn rửa mặt trong phòng. Tuy nhiên cũng phải ngâm quần áo với xà bông một lúc trước khi xả. Và vấn đề nằm ở đây. Cái “một lúc” nhanh nhất cũng phải 1 ngày và thường thì nhiều ngày và đôi khi 1 tuần. Một tuần sau khi ngâm thì nước trở nên nâu sậm và đặc biệt nó nhớt như dầu máy và hôi thì khỏi chê. Không biết với phụ nữ thì sao chứ lũ con trai chúng tôi thì đã ngâm quần áo thì phải đợi đến khi hết đồ mặc mới chịu đi giặt. Giặt xong là phải mở cửa phòng một lát vì mùi hôi nồng nặc.
Cuộc sống sinh viên xa nhà khiến vào mỗi dịp nghỉ lễ chúng tôi lại xúm vào với nhau. Tôi còn nhớ hôm ấy vừa thi học kỳ xong, cả đám 5 đứa rủ nhau mua đồ nhậu. Gom tiền được 50 quan (1 euro bây giờ bằng khoảng 6,5 quan) nhưng lúc ấy tiền rất có giá. Với số tiền ấy chúng tôi “tậu” một chai Johnny Walker nhãn đỏ mất 30 quan, phần còn lại mua thịt bò và một ít rau củ. Hôm ấy 5 thằng vật chai Johnny cộng thêm 1 chai vang đỏ. Có điều cha sinh mẹ đẻ chưa thằng nào biết rượu mạnh là gì nên sau khi giành ăn thì cả lũ giành…ói. Mà cơn ói nó tới thì không kịp chạy ra toa lét (cách đấy cũng 20m) nên tương vào cái bồn rửa mặt của thằng chủ nhà xấu số. Chỉ cần ói 2 cú là đầy bồn và dĩ nhiên với cái đám hổ lốn trong bụng tuôn ra thì cái bồn cũng tắc luôn. Nói thiệt… cha sinh mẹ đẻ chưa bao giờ tôi thấy cái gì nó hôi như vậy (chắc còn hôi hơn mớ quần áo ngâm 1 tuần). Chính vì thế tôi ráng lết về phòng mình cho dù phải lội qua một khoảng sân rộng và trời đang đổ tuyết. Ráng nín để bước lên lầu 2 và cắm đầu vào toa-lét xả ra cho bằng hết! Và đó là lần ói đầu tiên cũng như sau cùng trong đời!
Mấy ngày sau mới hoàn hồn, sang hỏi thăm thằng chủ nhà xấu số, nghe nói nó phải xuống “trình báo” với quản lý và bị chửi cho “lên bờ xuống ruộng” trước khi gọi thợ thông bồn rửa mặt. Mà nghĩ cho cùng có lẽ nó cũng chả dám rửa mặt trong cái bồn ấy.
Phan Kim Bằng
